Artykuły

Co warto zwiedzić w Nowym Wiśniczu? Cz 1

Hinzugefügt: 2013-03-22

Malowniczo położony na terenie Wiśnico-Lipnickiego Parku Krajobrazowego Nowy Wiśnicz słynie głównie z zamku, zwanego także „Małym Wawelem”.

Jednak warto zainteresować się również samym miastem – wiśnickim rynkiem, muzeami oraz osobistościami związanymi z tym miejscem. Miasto położone jest w Małopolsce, w pobliżu Bochni, na Pogórzu Wiśnickim.

Trochę historii...

W XIII wieku osada Wiśnicz nadana była klasztorowi Benedyktynek, jednak wkrótce przeszła ona w ręce rodu Kmitów, który rozpoczął budowę słynnego zamku, który swój obecny wygląd osiągnął dopiero po dwóch stuleciach prac budowlanych. Wieś przechodziła w kolejne ręce, aż wreszcie trafiła ona w posiadanie rodu Lubomirskich, z których to Stanisław Lubomirski doprowadził do założenia przy zamku miasta – Nowego Wiśnicza. Lata panowania tego znakomitego rodu były okresem rozkwitu. Niestety nie trwały one długo. Wieki XVII i XVIII przyniosły kolejne katastrofy i klęski, które zniszczyły miasto, a wielki pożar z 1863 roku strawił całą drewnianą zabudowę miasta, którą dziś można podziwiać wyłącznie na szkicach Jana Matejki.

Wokół rynku...

Nowy Wiśnicz właściwie został w całości zaprojektowany przez jednego człowieka – Macieja Trapolę, który był nadwornym architektem Lubomirskich. Obecnie w Nowym Wiśniczu możemy podziwiać zachowany układ urbanistyczny. Przy rynku wznosi się wczesnobarokowy ratusz z 1620 roku z zachowanymi dwubiegowymi schodami prowadzącymi do głównego wejścia. Przed ratuszem podziwiać możemy dwa pomniki – hetmana Stanisława Lubomirskiego, a także Jana Matejki – artysty związanego z Nowym Wiśniczem. Z czasów budowy ratusza pochodzi także barokowy kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Na uwagę zasługuje bogato zdobione wnętrze świątyni, gdzie zobaczyć można złocone tabernakulum oraz mosiężną chrzcielnicę.

Nieopodal, w dawnym budynku Zakładu Ubogich, znajduje się Muzeum Ziemi Wiśnickiej  prezentujące ciekawą kolekcję fotografii, szkiców, dokumentów dotyczących historii miasta. Interesującym eksponatem jest lufa armatnia, jedna z czterech zachowanych należących do Stanisława Lubomirskiego. Tuz obok muzeum znajduje się pomnik kolejnego malarza związanego z Nowym Wiśniczem – Juliusza Kossaka.

Na wzgórzu sąsiadującym z zamkiem znajdują się pozostałości klasztoru Karmelitów Bosych, ufundowanego w 1622 roku przez Stanisława Lubomirskiego jako wotum za zwycięstwo w bitwie pod Chocimiem. Pod koniec XVIII wieku klasztor został zlikwidowany dekretem Józefa II, cesarza Austrii. Budynki zamieniono na sąd karny i więzienie. Również i dziś w dawnym kompleksie klasztornym znajduje się Zakład Karny Nowy Wiśnicz.

W Koryznówce...

W połowie drogi między wzgórzem zamkowym a dawnym klasztorem Karmelitów Bosych odwiedzić możemy Muzeum Pamiątek po Janie Matejce w Koryznówce. Znajduje się ono w typowym drewnianym dworku polskim pochodzącym z lat 50. XIX wieku, a wybudowanym dla Leonarda Serafińskiego, u którego Matejko był częstym gościem. Wyposażenie dworku przetrwało do naszych czasów w stanie niemalże niezmiennym, co dziś można zobaczyć w muzeum. Oczywiście placówka zgromadziła także kolekcję obrazów i rysunków samego Jana Matejki.

Poza miejskimi murami...

Przy drodze wylotowej w kierunku Limanowej znajduje się kirkut – miejsce pochówku Żydów, niegdyś otoczone murem, dziś zaniedbany i zarośnięty. Najstarsze macewy odnajdziemy w centralnej części cmentarza – pochodzą one z XVII wieku. Natomiast przy drodze w kierunku Bochni znajduje się cmentarz wojenny nr 311 z czasów I wojny światowej, kryjący szczątki żołnierzy wojsk austro-węgierskich i rosyjskich.

oprac. Joanna Terka, fot. Zamek w Wiśniczu (wikipedia)